zamknijzamknij
zamknij
biuletyn informacji publicznej strona główna
     
Chmielnik
Błędowa Tyczyńska
Wola Rafałowska
Zabratówka
Borówki
Gmina Chmielnik
Jednostki organizacyjne gminy
MKS - Międzygminna Komunikacja Samochodowa
Podkarpacki portal turystyczny
Ogłoszenia
LINKI
012345

Sołectwa Wola Rafałowska
Wola Rafałowska

Wola Rafałowska

Plakat do pobrania w pliku PDF
<<
Izba_Tradycji.pdf150408_Izba_Tradycji.pdf>>


Wola Rafałowska

 

To wieś rozciągająca się nad potokiem wpadającym do Chmielnika - prawego dopływu Strugu. Znajduje się ona w pięknej pagórkowato-lesistej okolicy w granicach Hyżniańsko-Gwożnickiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.
Początki osadnictwa w Woli Rafałowskiej sięgają czasów bardzo odległych. Świadczą o tym liczne znaleziska archeologiczne. Przykładem może być krzemienny grot, którego pochodzenie datuje się na okres neolitu. Wczesnośredniowieczne grodzisko zaś, jest dowodem, iż osadnictwo na tym terenie jest wcześniejsze niźli ukształtowanie państwa polskiego. Wprawdzie w miejscu domniemanego grodziska nie odnaleziono śladów ani też materiału archeologicznego, ale na jego istnienie wskazywać może nazewnictwo i tradycja miejscowa (część wsi nosi nazwę Grodzisko). Należy zaznaczyć, że stosunkowo niewielki obszar wsi został dotąd poddany systematycznym badaniom powierzchniowym. Dlatego można liczyć się z wystąpieniem w przyszłości ciekawych odkryć archeologicznych.


Rys historyczny
Zabytki
Infrastruktura
Rys historyczny

Nieznane są dzieje osadnictwa na tym terenie przez kilka następnych wieków. Pierwsze wzmianki o Woli Rafałowskiej pochodzą z XVI wieku. Interesująca, także dla określenia czasu powstania wsi, jest geneza nazwy - Wola. Wola - z łac. Libera villa - to nazwa darowana wsiom rolniczym pojawiającym się już w I połowie XIII wieku, zasiedlanym przez ludność wolną bądź przybywającą z obcych krajów. Wynikało to z potrzeby zagospodarowywania pustych terenów. Akcja osadnicza nasiliła się po wyprawie króla Kazimierza Wielkiego na Ruś. Niewykluczone, że osiedlała się tu także ludność ruska, która uciekała na zachód ze strachu przed najazdami Tatarów.

Ciekawostką jest fakt, że w wielu dokumentach nazwa wsi pojawia się w różnych formach: Rachfałów, Rafałów, Wola Rafałowska. Wioska ta znajdowała się na obszarze należącym do dóbr tyczyńskich (należy zaznaczyć, że powstała na obszarze wsi Blędowa Tyczyńska). Ich właścicielem był w XV i XVI wieku potężny ród Pileckich herbu Leliwa. Członkowie rodu dbali o rozwój gospodarczy swych dóbr. Pod koniec XVI wieku ostatnia z rodu - Anna Pilecka - poślubiła Krzysztofa ze Stangenbergu Kostkę herbu Dąbrowa. Tym samym dobra tyczyńskie, a wśród nich Wola Rafałowska, przeszły w ręce Kostków.

Anna Pilecka była fundatorką parafii w Woli Rafałowskiej (1587r.).

W kryzysowym dla Kościoła XVI wieku (reformacja) w rejonie Rzeszowa powstała tylko ta jedna parafia, która wkrótce weszła w skład nowo utworzonego dekanatu rzeszowskiego diecezji przemyskiej. Nieznana jest dokładna data wzniesienia pierwszego drewnianego kościoła pod wezwaniem Świętej Trójcy, ale prace przy budowie zakończyły się zapewne przed 1595 rokiem. Świadczy o tym data powstania obrazu w ołtarzu głównym, przedstawiającego Św. Trójcę oraz data konsekracji Kościoła.

W księdze parafialnej odnajdujemy wzmiankę o Tatarach, których widziano tu w 1672 roku. Wówczas to, po zaostrzeniu stosunków Rzeczypospolitej z Turcją, na zupełnie nieprzygotowaną Polskę spadł najazd Turków, Tatarów i Kozaków.

Być może wówczas pojedyncze oddziały tatarskie plądrowały Rzeszowszyznę, w tym dobra tyczyńskie.

U schyłku XVII wieku Wola Rafałowska stała się częścią domeny potężnego rodu Branickich herbu Gryf. Państwo tyczyńskie zajmowało tu miejsce stąd brano ludzi do służby dworskiej, dostarczano produkty do pałacowych spiżarń, nawet transportowano materiały budowlane.

Na początku XIX wieku dominium tyczyńskie zaczęło rozpadać się na mniejsze posiadłości: w pół. XIX w. (1855 r.) właścicielką Woli Rafałowskiej była Anna Mikołajewicz, potem Ignacy Jaworski (1889 r.) i Bolesław Jaworski (1905 r.).

Zamieszkiwali oni drewniany dwór, który wraz z folwarkiem znajdował się w pn -zach. części wsi. W późniejszym czasie budynki dworskie zostały rozebrane. Pozostała tylko nazwa lokalizacyjna określająca pewną część wsi.

W 1891 roku obok starego kościoła wzniesiono nowy, murowany, który w rok później został poświęcony. Konsekracji świątyni dokonał 24 czerwca 1899 roku biskup przemyski Józef Sebastian Pelczar, który w niespełna 100 lat później został wyniesiony na ołtarze jako błogosławiony, przez Ojca Świętego Jana Pawła II.

Warto tu wspomnieć o fakcie, iż stary kościół był wielokrotnie niszczony zwłaszcza w wyniku działań wojennych. Zawsze jednak parafianie odbudowywali go nie szczędząc sił. Później część jego wyposażenia wkomponowano we wnętrze nowej świątyni.

W 1922 roku parafianie zakupili l mórg pola przylegającego do starego cmentarza na założenie nowego. Do dziś istnieje jedynie nowy. Pięć lat później, w firmie Felczyńskich w Przemyślu, zakupiono trzy nowe dzwony, na miejsce zarekwirowanych przez Austrię. Kwotę na zakup nowych dzwonów złożyli parafianie z Woli Rafałowskiej, Zabratówki (która do 1973 roku należała do parafii w Woli Rafałowskiej) oraz rodacy przebywający w Ameryce. Dzwony noszą imiona: największy- Święty Józef, średni - Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny, najmniejszy- Święty Stanisław Kostka.

Nie można pominąć faktu, że tradycje oświatowe w tejże miejscowości sięgają początku wieku.

Już w 1906 roku odbywała się tu regularna nauka. Pięć łat później został oddany do użytku murowany budynek szkolny o dwóch izbach lekcyjnych /po przebudowie w końcu lat 60-tych został on zamieniony na Dom Nauczyciela/, a w grudniu 1966 roku odbyły się pierwsze lekcje w nowo wybudowanej szkole o 6-ciu izbach lekcyjnych. Mieszkańcy Woli Rafaiowskiej zawsze przejawiali dużą aktywność społeczną. Już w okresie międzywojennym, z inicjatywy gospodarzy, powstały: Spółdzielnia Spożywców „Wolanka" zajmująca się prowadzeniem działalności handlowej, Spółdzielnia „Dom Ludowy", która wzniosła budynek dla potrzeb życia gospodarczego i kulturalnego wsi oraz Kasa Gminna zwana Kasą Stefczyka. Działały wówczas: Koło Młodzieży Wiejskiej „Wici", Straż Pożarna, Stronnictwo Ludow;e, Kółko Rolnicze, Koło Kobiet, czytelnia wiejska.

Wioskę ominęły poważniejsze działania wojenne, a terror okupanta nie pociągnął za sobą większych ofiar. Mimo tego okres ten charakteryzował się biedą i zastojem życia społecznego. Po wyzwoleniu ludność ze zdwojoną energią przystąpiła do odbudowy swej miejscowości. Swą działalność reaktywowało Kółko Rolnicze, Straż Pożarna, Spółdzielnia Mleczarska (w 1962 roku przeniesiono ją do Rzeszowa pozostawiając we wsi jedynie punkt skupu mleka), która w budynku Domu Ludowego uruchomiła przetwórstwo mleka.

Po likwidacji gmin zbiorowych, utworzono Gromadzką Radę Narodową w Krzywej z siedzibą w Woli Rafałowskiej. Dla jej potrzeb wzniesiono w 1968 roku budynek, który po utworzeniu gminy i przeniesieniu administracji do Chmielnika, spełniał funkcję lecznicy weterynaryjnej.

Od 1956 roku we wsi działa Biblioteka Publiczna. Początkowo mieściła się ona w mieszkaniu prywatnym, potem w budynku GRN, a od 1974 r. w Domu Ludowym (wcześniej funkcjonował tu sklep, najpierw spółdzielni „Wolanka", a później GS w Błędowej Tyczyńskiej - obecnie GS prowadzi działalność handlową w pawilonie, który wybudowano w 1966 roku).

To przekrojowy rys o historyczny. Nie da się jednak zaprzeczyć, że bogata historia pozostawia równie cenne i fascynujące zabytki.


drukuj


Czwartek, 24 Sierpnia 2017 r.
WYSZUKIWARKA
Sprzedaż nieruchomości
Aktualności
19 Lipca 2017 r.
Wakacyjny Turniej Piłkarski o Puchar Wójta Gminy Chmielnik - lipiec 2017 r.
3 Listopada 2016 r.
Popatrz na Gminę Chmielnik z góry
Ogłoszenia własne
23 Sierpnia 2017 r.
Instalacje fotowoltaiczne dla mieszkańców gmin ROF w ramach projektu "Wsparcie rozwoju OZE na terenie ROF - projekt parasolowy" - Zmiana Regulaminu naboru wniosków
6 Lipca 2017 r.
Zmiana w ustawie o ochronie przyrody - obowiązek zgłaszania wycinki drzew przez osoby fizyczne
22 Grudnia 2016 r.
Harmonogram odbioru odpadów dla Gminy Chmielnik na rok 2017
22 Września 2016 r.
Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych ze szczególnym uwzględnieniem specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000 w latach 2015 - 2018 w zakresie siedlisk przyrodniczych 2016 - 2018
22 Sierpnia 2016 r.
Zaproszenie lokalnych przedsiębiorców i innych podmiotów do włączenia się do ogólnopolskiego programu Karta Dużej Rodziny
Ogłoszenia inne
23 Sierpnia 2017 r.
Instalacje fotowoltaiczne dla mieszkańców gmin ROF w ramach projektu "Wsparcie rozwoju OZE na terenie ROF - projekt parasolowy" - Zmiana Regulaminu naboru wniosków
24 Lipca 2017 r.
Towarzystwo ALTUM Programy Społeczno-Gospodarcze projektu pn. "Znam język - mogę więcej" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego Oś Priorytetowa IX
7 Lipca 2017 r.
Projekt dofinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego "PRACA BEZ BARIER - AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI JĘZYKOWYCH"
6 Lipca 2017 r.
Informujemy Pasażerów zainteresowanych dojazdem w godzinach nocnych do Chmielnika i Zabratówki spod WSK (...)
4 Lipca 2017 r.
"Lokalna Grupa Działania - Lider Dolina Strugu" informuje o możliwości składania wniosków o przyznanie pomocy w terminie do 27 lipca 2017 r.
29 Czerwca 2017 r.
Listu prezesa KRUS do rolników i dzieci w sprawie bezpiwczeństwa w rolnictwie
29 Czerwca 2017 r.
MDDP Sp. z o.o. Akademia Biznesu Sp. k. Beneficjent projektu "Praca bez barier - Akademia umiejętności językowych"
14 Czerwca 2017 r.
Program Rządowy - Punkt nieodpłatnej pomocy prawnej
31 Maja 2017 r.
WUP Rzeszów zmienia swoją siedzibę z dniem 1 czerwca 2017 roku (czwartek). Mapka
29 Maja 2017 r.
Ogłoszenie naboru wniosków o przyznanie pomocy w ramach operacji typu "Modernizacja Gospodarstw Rolnych" finansowanego z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
19 Maja 2017 r.
Zmień swoje przyzwyczajenia, nie wyrzycaj do śmieci jedzenia - inicjatywa mającą na celu zmniejszenia ilości odpadów spożywczych znajdujących się w odpadach komunalnych i przemysłowych.
16 Maja 2017 r.
Wsparcie dla osób niepełnosprawnych - Stowarzyszenie CRAS - projekt pn. "Praca to się opłaca!", w którym oferujemy bezpłatne szkolenia oraz płatne 5-miesięczne staże zawodowe.
11 Kwietnia 2017 r.
Informacja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Rzeszowie w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków.
3 Kwietnia 2017 r.
Podkarpackie Forum Kompetencji Językowych. Celem projektu jest wzmocnienie i dostosowanie do potrzeb podkarpackiego rynku pracy kompetencji w zakresie języka angielskiego.
6 Lutego 2017 r.
Nazwa projektu - Nowe kwalifikacje dla Podkarpacia - Głównym celem projektu jest zwiększenie możliwości zatrudnienia 80 osób dorosłych bezrobotnych.
MKS
6 Lipca 2017 r.
Informujemy Pasażerów zainteresowanych dojazdem w godzinach nocnych do Chmielnika i Zabratówki spod WSK (...)
17 Listopada 2016 r.
Rozkład jazdy autobusów MKS oraz cennik
6 Maja 2013 r.
Cennik na usługę wymiany i przechowywania opon, uwzględniający zniżkę dla mieszkańcówz terenu Związku Gmin PKS
7 Maja 2010 r.
Schemat sieci komunikacyjnej MKS
Realizacja: ProART